مباحثی پیرامون باغبانی

امیدوارم تا با کمک یکدیگر مشکلات باغبانی ایران عزیز را مرتفع نماییم
مشخصات بلاگ
مباحثی پیرامون باغبانی

در این وبلاگ تلاش می شود تا با در اختیار گذاشتن اطلاعات بروز مسائل باغبانی و با بهره گیری از تجربیات عملی ، تلفیقی از علم و تجربه را برای بالا بردن سطوح مختلف علوم باغبانی انجام دهیم.امید است که با انتقادها و پیشنهادهای خود ما را یاری کنید تا سهم کوچکی در آبادانی ایران اسلامی عزیزمان داشته باشیم.باتشکر

هواشناسی
نویسندگان

۵ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «آفات» ثبت شده است

چهارشنبه, ۱ دی ۱۳۹۵، ۰۲:۱۰ ب.ظ

مبارزه بیولوژیک

مبارزه بیولوژیک

مقدمه :

     کنترل آفات در کشاورزی یکی از مهمترین دغدغه‌‍‍‍‌های کشاورزان و باغداران است که با اهداف مختلف از جمله افزایش محصول، جلوگیری از گسترش آفات، کاهش میزان خسارت به محصول و غیره.. انجام می‌شود اما در اکثر موارد چنین اهدافی بطور کامل اتفاق نمی‌افتد و حتی در مواردی کشاورزان و باغداران با خسارات جبران ناپذیری روبرو می‌شوند که از علل این امر می‌توان به مواردی همچون عدم آگاهی کشاورزان از شناختآفات زراعی و باغی، عدم آگاهی از نحوه عمل سموم شیمیایی (تماسی ، سیستمیک یا سموم حفاظتی و غیره...) عدم آگاهی از کاربرد سموم شیمیایی و از همه مهمتر عدم آگاهی از زمان مناسب جهت مبارزه مفید بر علیه آفات و بیماریها اشاره کرد.بنابراین با استفاده نا‌مناسب از سموم شیمیایی در زمان‌های نا‌مناسب علاوه بر افزایش خسارت به محصول، سلامت اکوسیستم ومحیط زیست هم به خطر می‌افتد. می‌دانیم که هدف اصلی زارعین و باغداران در هر کشور تامین مواد غذایی در نهایت امنیت غذایی آن کشور می‌باشد. امنیت غذایی، سلامت و بهداشت جامعه در کنار تداوم کشاورزی تا نسل‌های متمادی یکی از مهمترین اهداف کشاورزی پایدار می‌باشد. استفاده از روش های مناسب جهت مبارزه با آفات و بیماریها می‌تواند ما را در رسیدن به این اهداف یاری کند.

مبارزه تلفیقی

     بهترین و موثر ترین روش‌ها برای مبارزه با آفات و در نهایت تولید محصول با عملکرد بالا مبارزه تلفیقی است. مبارزه تلفیقی با آفات، بیماریها و علف‌های هرز امروزه با کمترین هزینه و ساده ترین و در نهایت موثر ترین روش ها انجام می‌شود. استفاده از روش‌های بیولوژیک که از حشرات شکارچی برای از بین بردن آفات مورد نظر استفاده می‌نمایند در مواردی استفاده از کشت تله برای جلو‌گیری از هجوم گروه خاصی از آفات زراعی و.... همچنین استفاده از ادوات بیولوژیک که به بحث در این موضوع خواهیم پرداخت همگی می‌توانند جایگزین سموم شیمیایی شده و با تولید محصول سالم جامعه و نسل‌های سالم ایجاد نماید. بعنوان مثال در مزارع شالیکاری در زمان تشکیل ساقه برنج که اندام زایشی بر روی آن تشکیل میشود نوعی کرم ساقه خوار با خوردن بافت ساقه باعث شکسته شدن آن شده و در نهایت به دلیل از بین رفتن اندام زایشی موجب افت شدید عملکرد می‌گردد زنبور‌های تریکو‌گراما که شکارچی آن محسوب می‌شوند در زمان تخم‌گذاری این آفت تخمها را پیدا کرده و از بین می‌برد همچنین برای تغذیه نوزادان خودش پس از خروج از تخم، در کنار تخمهای آفت تخم‌گذاری کرده موجب نابودی آنها می‌شود با پرورش و رها کردن تعداد زیادی از این آفت در مزارع نیاز به استفاده از سموم مربوطه نیست. آفت شته که اکثر باغات میوه را مورد حمله قرار می‌دهد توسط کفشدوزک هفت نقطه ای خورده می‌شود و بطور معجزه آسایی موجب کاهش جمعیت آنها می‌گردد. لازم به ذکر است که شته ها در طبیعت شکارچی‌های بسیاری دارند که از آن جمله می‌توان به مورچه‌ها، لارو بسیاری از کرم ها و شب پره‌ها همچنین سوسک‌های ببری یا تاول‌زا (Meloidae) اشاره کرد.

 



عکس1. (راست) آفت شته که توسط مورچه‌ها مورد حمله قرار می‌گیرد. (چپ) سوسک ببری  یا تاولزا

 



عکس 2. شکار شته‌ها توسط کفشدوزک هفت نقطه‌ای

بسیاری از زارعین برای اینکه از آفت سن گندم، در زمان شیری بودن دانه (مرحله قبل از رسیدگی کامل دانه غلات) در امان باشند در دامنه‌ها و در جوار کوهپایه‌هایی که زیستگاه سنها می‌باشد اقدام به کشت محدود و پراکنده جو می‌نمایند با توجه به اختلاف زمان رسیدن جو نسبت به گندم سن‌ها پس از اینکه از ارتفاعات به سمت مزارع و دشت‌ها پرواز می‌کنند در مسیر خود با دانه‌های جوی تازه مواجه می‌شوند و بطور کامل از آنها تغذیه می‌کنند در مدت زمانی که سن‌ها مشغول تغذیه از جو میباشند گندم‌های تازه و شیری کاملا رسیده و دانه‌بندی درون سنبله کامل می‌شود اکنون سن‌ها به سمت گندم‌ها پرواز می‌کنند که با دانه خشک شده گندم و غیر قابل استفاده مواجه می‌شوند بنابراین کشاورز بدون سموم شمیایی از حمله سن گندم رهایی می‌یابد. یکی از مهمترین آفات باغات میوه بخصوص انگور کرم C شکل است که حدود 3 سال به صورت لارو زندگی می‌کند و از ریشه درختان تغذیه می‌نماید و با خوردن ریشه درخت موجب خشکی و مرگ آن می‌شود با شروع فصل سرما کرم‌های C شکل برای زمستان گذرانی تا عمق 50 سانتی‌متری خاکنفوذ کرده و از سطح زمین دور می‌شوند بنابراین از سم‌پاشی‌های زمستانه در امان خواهند بود بهترین روش برای از بین بردن آنها شخم با عمق 40 یا 50 سانتی‌متری  باغ بخصوص خاک اطراف درخت می‌باشد با این روش کرم را به سطح خاک هدایت کرده‌ایم با توجه به سرد بودن هوا و عدم تحرک نمی‌تواند دوباره به عمق خاک رفته و در اثر سرما می‌میرد. در مبارزه به روش بیولوژیک در اکثر مواقع ازسموم شیمیایی استفاده نمی‌شودو تنها از سیکل زندگی حشرات و اطلاع از نحوه زندگی میزبان و تغذیه هر یک اقدام به مبارزه می‌نماییم. در سایر موارد ابزار و وسایلی جهت شکار و مهار حشرات و در نهایت کنترل آفات مورد نیاز می باشد. ادوات بیولوژیک از جمله ابزاری هستند که در این زمینه کاربرد دارند.

لزوم استفاده از مبارزه تلفیقی و ادوات بیولوژیک

     امروزه مصرف کنندکان و افراد جامعه در خصوص مصرف محصولات ارگانیک بیشتر رغبت نشان می دهند تا محصولات غیر‌ ارگانیک. تولید محصولات سالم و ارگانیک نیاز‌مند دقت و صرف وقت بیشتری می‌باشد اما هزینه کمتر و محصولات سالم‌تری تولید خواهد شد. در خصوص محصولات ارگانیک تعاریف بسیاری گفته شده است اما مهمترین نکته‌ای که همه محققان کشاورزی و متخصصان بهداشت و سلامت با آن اتفاق نظر دارند این است که در مورد زمین زراعی اگر تا سه سال پیدر‌پی از سموم  و کود‌های شیمیایی استفاده نکرده باشند زمین یا باغ را سالم و اگر تا پنج سال پی‌در‌پی این روند ادامه داشته باشد محصول بعمل آمده از زمین یا باغ را ارگانیگ می‌گویند در مورد محصولات هم این نکته می‌بایست رعایت شود که در این زمینه بیشتر محصولات باغی را شامل می‌شود. اگر محصولی پس از استفاده از سموم شیمیایی دوره کارنس سم (مدت زمانی که سم پس از مصرف در بافت میوه کاملا از بین رفته باشد و پس از مصرف میوه افراد دچار بروز علائم خاص از جمله سر درد، سر گیجه، حالت تهوع، استفراغ، دل درد و غیره نشوند) را گذرانده باشد و پس از آن به بازار عرضه شود آن محصول را سالم و محصولی که به هیچ عنوان کشاورز یا باغدار در طول دوره رشد تا رسیدگی کامل آن، از سموم شیمیایی برای مبارزه با آفات و بیماری ها استفاده نکرده باشد محصول ارگانیک می‌گویند.

ادوات بیولوژیک بهترین و مناسب ترین ابزار برای تولید محصولات ارگانیک و تضمین سلامت جامعه و جهشی بزرگ در جهت نیل به اهداف بلند مدت در رابطه با کشاورزی پایدار می‌باشند.

ماهیت ادوات و ابزار بیولوژیک در مبارزه و کنترل آفات

حشرات مانند همه موجودات زنده برای بقاء و حفظ نسل خود در طبیعت جفت‌یابی کرده و پس از جفت‌گیری تخم‌ریزی یا زندهزایی و در نهایت تکثیر نسل می‌کنند کاربرد ادوات بیولوژیک بدون آشنایی و شناخت از خصوصیات حشرات مختلف امکان پذیر نیست حتی برای استفاده از سموم شیمیایی هم باید بدانید یک حشره خاص در چه زمانی از سال شروع به فعالیت می‌نماید یا اینکه حشرات مختلف به چه روشی به محصول خسارت وارد می‌کنند مثلا شته‌ها مکنده‌اند و با مکیدن شیره گیاهان منجر به خسارت می‌شود یا سوسک‌های سر‌شاخه خوار و ملخ دارای عضو دهانی جونده‌اند و با خوردن گلها و برگ‌های جوان موجب خسارت می‌شوند.

مهمتر از موارد ذکر شده زمان فعالیت آفات در فصول مختلف سال می‌باشد که در آن زمان حشره مورد نظر بیشترین فعالیت و زاد و ولد را دارد. بنابراین ماهیت استفاده از ادوات بیولوژک بر اساس فیزیولوژی و کنترل یا توقف زاد و ولد حشرات تعریف می‌شود لازم به ذکر است هر منطقه از کشور‌مان دارای اقلیم و اکوسیستم خاصی استو از آفات و بیماری‌های مشخص و قابل پیش بینی برخوردار می‌باشد.

 

 

 

ن   نحوه عمل ادوات بیولوژیک

1 ) جلب کننده‌ها (Lure)

یکی از روش‌های مورد استفاده در بر نامه ردیابی و شکار انبوه آفات استفاده از مواد جلب کننده می‌باشد. جلب کننده‌ها در واقع محرک‌های غذائی، بینائی و یا جنسی می‌باشند که گاهی به تنهائی یا در ترکیب با سایر محرک‌ها و یا سموم در انواع تله‌ها استفاده می‌شوند.

الف) فرمون جنسی

مهمترین روشی که ادوات بیولوژیک را بهترین و موثرترین ابزار برای مبارزه و دفع آفات قرار داده است، استفاده از هورمون‌های خودحشرات است. حشرات دارای هورمون‌های مختلفی هستند اما در یک دسته‌بندی کلی به دو دسته تقسیم می شوند: 1. هورمون‌های دفع کننده که آلامون نام دارند و اغلب بوی نا‌مطبوعی دارد بطور مثال سن‌ها به محض مواجه شدن با دشمن بوی بدی از خود متصاعد میکنند که باعث فرار موجود مهاجم می شود. 2. هورمون‌هایی که باعث جذب حشرات می‌شود و کایرامون نام دارند که مهمترین آن فرمون‌های جنسی هستند که با متصاعد کردن آن در فضا حشره جنس مخالف را به سمت خود جلب  می‌نماید. تله‌های فرومونی از همین اصل استفاده می‌نمایند بدین صورت که فرمون مخصوص یک آفت را (مثلا حشره ماده) بر روی نوار چسبنده‌ای در باغ آغشته می‌نمایند با پیچیدن بوی فرمون جنسی در فضا حشره نر به سمت بو رفته و منبع آن را پیدا می‌نماید. زمانی که بر روی نوار چسبنده می‌نشیند دیگر قادر به بلند شدن نیست بنابراین دیگر حشره نری وجود ندارد که نسل بعدی خود را تولید نمایند این امر در طول دو یا سه سال متمادی باعث کنترل آفت مورد نظر در باغ یا منطقه می‌شود اما توجه داشته باشید که به هیچ وجه آنرا ریشه کن نمی‌نماید. بعنوان مثال در سال 1389 در یکی از ایستگاه های تحقیقات باغبانی در کرج کرم خراط به مرحله طغیان رسیده بود و بطور متوسط بر روی هر درخت سیب 8 تا 10 منفذ که نشان دهنده فعالیت کرم خراط بود مشاهده می‌شد. برای مهار این آفت با قرار دادن تله‌های فرمونی جهت جلب پروانه های فری(Zeuzera) در طول 3 سال پی در پی باعث کنترل کامل حشره بالغ این آفت جدی شد.

 



عکس3. (سمت راست)پروانه فری Zeuzera. (سمت چپ) تله های فرمونی در باغ جهت شکار و مهار پروانه فری

 

2) نور

در موارد دیگر از  از نور برای به دام انداختن حشرات استفاده می‌کنند. حشرات از نظر گرایش به نور به دو دسته تقسیم می‌شوند 1. حشرات نور گریز 2. حشرات نور دوست . ادواتی مثل تله‌های نوری برای حشرات نور دوست طراحی شده است در این نوع تلهها که شب‌ها کار گذاشته میشود تله قیف ماندی را در فضای مزرعه یا باغ قرار می‌دهند که یک لامپ روشن در بالای قیف تعبیه شده است از آنجایی که حشرات نور دوست به سمت نور حرکت می‌کنند خود را به نور می‌رسانند در درون قیف می‌افتند منفذ خروجی تله طوری طراحی شده است که حشره پس از افتادن درون آن دیگر قادر به خارج شدن نیست بنابراین تعداد زیادی از حشرات که در روز می توانند خسارت جبران ناپذیری به محصول یا به درختان وارد نمایند به راحتی و بدون هیچ سم شیمیایی از بین می‌روند. انواع پروانه‌ها و شب پره‌ها جزو این دسته از حشرات هستند که با این روش مهار می‌شوند.

3) رنگ

یکی از عوامل مکانیکی موثر در کاهش جمعیت آفات در چهار چوب مبارزه تلفیقی، استفاده از تله‌های رنگی چسبنده می‌باشد. به طور کلی حشرات به رنگهایی که طول موج آن‌ها بین 300 تا 650 نانومتر می‌باشد عکس‌العمل نشان می‌دهند و جذب آنها می‌شوند. استفاده از تله‌های چسبنده یکی از ایمن‌ترین و کم هزینه‌ترین روشهای مبارزه با آفات می باشد.از کارت‌ها و نوار‌های زرد و آبی به تعداد محدود می‌توان برای رد‌یابی و به تعداد زیاد‌تر برای شکار انبوه آفات به خصوص در محیط‌های بسته مانند گلخانه‌ها استفاده کرد.




عکس 4. نوار زرد در باغ و گلخانه جهت شکار و کنترل آفات

 

در ادامه بطور اختصاصی به شناسایی و نحوه عمل هر یک از ادوات بیولوژیک خواهیم پرداخت.

                                                                                                                                                                                                                         تهیه و تنظیم :

                                                                                                                                                                                                                                                        محمدرضا زحمتی

 

 

 

 

۲ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۱ دی ۹۵ ، ۱۴:۱۰
مصطفی محمدی گرمارودی
چهارشنبه, ۶ مرداد ۱۳۹۵، ۱۱:۳۸ ق.ظ

نکات مهم در مدیریت باغ(2)

اصول صحیح سمپاشی

     در بحث مبارزه با آفات و بیماری ها اصول صحیح سمپاشی می تواند در کاهش آفات و بیماری ها نقش اساسی و مهمی را ایفا کند. بنابراین لازم است با استفاده از سمپاش های مناسب و بخصوص لانس های دارای قدرت مه پاشی که بتواند حدودا 50 تا 60 قطره در یک سانتی متر مربع روی برگهاو تنه وساقه بخواباند ارجعیت دارند.

بنابراین لازم است سموم را بصورت قطرات ریز روی درختان قرار داد و از شستشوی درختان که علاوه بر تاثیر کم برروی آفات و امراض موجب هدر رفتن محلول سم نیز می شوند خودداری کرد. در سمپاش های دارای مخزن بزرگتر بایستی بهمزن تعبیه شود بخصوص در استفاده از سموم پودر و تابل، امکان ته نشینی وجود دارد. دیده می شود برخی مخزن بالای 1000 لیتری تهیه و اقدام به سمپاشی باغات میکنند بدون اینکه به این مورد توجه کنند.

بهداشت سمپاشی

     با توجه به اینکه سموم کشاورزی از جمله مواد بسیار خطرناک برای جانداران بخصوص انسان بحساب می آیند رعایت نکات زیر در سمپاشی ضروری می باشد:

1- عملیات درست کردن محلول سم( مخلوط محلول غلیظ سمی در آب) خطرناکترین لحظه برای سمپاش محسوب می شود چرا که دستها، بدن و ریه ها مستقیما در معرض واکنش سموم خالص با آب قرار می گیرند. لذا توصیه می شود از دستکش و عینک و ماسکهای مخصوص سمپاشی استفاده نمایید.

2- در هنگام سمپاشی از خوردن، آشامیدن و کشیدن سیگار و امثالهم جدا اجتناب نمایید و پس از سمپاشی دست و صورت را با آب و صابون بشویید و ظروف سم را دور از دسترس کودکان و حیوانات در انباری مناسب و قفسه یا صندوق قفل دار نگهداری نمایید.

3- توصیه می شود برای استفاده بهتر از بروشور روی قوطی سم را مطالعه کنید زیرا همه مطالب جهت استفاده بهتر مصرف کننده برروی آن درج شده است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ مرداد ۹۵ ، ۱۱:۳۸
مصطفی محمدی گرمارودی
دوشنبه, ۲۱ تیر ۱۳۹۵، ۰۳:۴۳ ب.ظ

مهمترین آفات گیاهان آپارتمانی

رایج‌ترین آفات گیاهان آپارتمانی و روش مبارزه

     هر ماه حد‌اقل دوبار گیاهان خود را شستشو دهید تا فرصت خوبی برای رسیدگی دقیق برای آنها فراهم گردد. شستشو و تمیز کردن را با شاخ و برگ‌ها شروع نمایید، مخصوصاً شاخ و برگ‌های تازه رسته که رنگ آنها روشن‌تر است یعنی همان‌هایی که به سرعت علامت‌های تخریب یا بیماری را بروز می دهند. تا آنجایی که امکان دارد آنها را از نزدیک مشاهده نمایید.معاینه را از برگ‌ها مخصوصا برگ‌های جوان که رنگی روشن دارند آغاز کنید در برگ‌های جوان علائم بیماری و ضعف به سرعت و روشنی آشکار می شوند. توجه داشته باشید که نقاط قهوه‌ای رنگ روی برگ‌ها بخاطر پایین آمدن شدید سطح رطوبت ایجاد می‌شوند و یا لکه‌های نازک بخاطر گرمای شدید به وجود می‌آیند.به خاطرداشته باشید که پشت برگ‌ها را هم معاینه نمایید یعنی جایی که حشرات برای تجمع آنجا را دوست دارند. و از شرایط خاک گلدان نیز چشم پوشی نکنید زیرا با این کار می توانید بی‌رنگ شدن خاک، شوره‌ها و جرم‌های نمک و یا ریشه‌های بیرون آمده را که علامت نگهداری غلط می‌باشند و نیز آفات و حشرات داخل خاک را پیدا نمایید. شناخت علائم بیماری گیاهان آپارتمانی و روش معالجه آنهادر شناسایی و مداوای بیماری های گوناگون خانگی دقت، هوشیاری و سرعت عمل از عوامل اساسی و موثر می‌باشند.نباید اجازه داد که توسعه بیماری به حدی برسد که از کنترل خارج شود و گیاهان آن را یکی پس از دیگری به نابودی بکشاند. در این قسمت به شرح پاره‌ای از بیماری‌ها که در بین گیاهان عمومیت بیشتری دارند می‌پردازیم و علائم هر بیماری را با ذکر علت و روش معالجه‌ی آن توضیح خواهیم داد.

۱-آفیدز( Aphids)

     این حشره شپش مانند ریز اندازه‌ای به طول۳میلی متر دارد، به رنگ‌های سبز، قرمز، صورتی، زرد، قهوه‌ای و سیاه دیده می‌شود. این حشره در نوک و زیر برگ‌های گیاه تجمع کرده و با مکیدن شیره‌ی گیاه رشد آن را متوقف می‌سازد. در نتیجه، برگ‌های گیاه کم رنگ شده و به تدریج جمع شده و می‌میرند.آفیدزها باترشح ماده‌ای براق(عسل مانند)سبب جذب انگلها‌ی گیاهی سیاه رنگ گشته وگیاهان حساسی چون دیفن باخیا و سرخس‌ها و انواع پیچک‌ها اکثرا به این آفت مبتلا می‌گردند.

علاج آن در آپارتمان:


گیاه را با آب ولرم و صابون طبیعی با پارچه‌ای که در این محلول قبلا خیس نموده‌اید شستشو دهید. با سم مالاتیون۲در هزار می توان نسبت به مبارزه و دفع این آفت در فضای باز اقدام کرد منوط بر اینکه سمپاشی در دو نوبت و هر نوبت به فاصله ی۱۵روز یک بار صورت گیرد.پس از خشک شدن سم گیاه را با آب تمیز بشویید.در هنگام سمپاشی با پارچه نازکی دهان و بینی خود را بسته و یا از ماسک استفاده نمایید.


توصیه:

به هیچ وجه استفاده از سم در آپارتمان به خاطر خطراتی که دارد توصیه نمی‌شود.و در مواردی که حشره زدگی زیاد می‌باشد بهتر است که گلدان را معدوم نموده و یا کلیه شاخه‌های گلدان را چند سانتی‌متر بالاتر از خاک گلدان چیده و دور بیندازید.

 

چنانچه ازگیاه مراقبت کامل نمایید جوانه‌های آن به زودی ظاهر شده و به رشد خود ادامه می‌دهند و یا قسمت‌های حشره زدگی را قیچی کرده و گیاه را با آب ولرم و کف صابون طبیعی در دو نوبت به فاصله ده تاپانزده روز شستشو دهید
این حشره بیشتر روی برگ‌های رنگین نظیر حسن یوسف مشاهده می‌شود حشرات بسیارکوچکی هستند که با مکیدن شیره‌ی گیاهی سبب افسردگی و بی حال شدن گیاه می‌گردند.

این حشرات معمولا زیر برگ‌ها تخم گذاری کرده و به صورت کرم‌های نامرعی در می‌آیند و از شیره‌ی گیاه تغذیه می‌کنند که این عمل بیشترین آسیب را به گیاه می‌رساند و در نتبجه برگ‌های سبز به تدریج به زردی گراییده و می‌افتند و چنانچه این حشره به موقع شناسایی و کنترل نشود مرگ کلیه گیاهان حتمی است.

روش مبارزه:


مثل مورد۱با آن مبارزه نمایید. یا در هر لیتر آب۲ /۱ قاشق چایخوری سم مورد نظر را ریخته و پس از مخلوط نمودن در خارج از آپارتمان و در فضای باز از آن استفاده نمایید و این ماده را از دسترس اطفال دور نگهدارید.

 

عکس شماره 1- آفیدز

 

 

2- عنکبوت قرمز خالدار(Spotted spider Mite)

این آفت بسیار ریز و میکروسکوپی است و با وجودی که برخی از آنها سبز رنگ می‌باشند ولی باز به عنکبوت قرمز مشهورند. اولین نشانه‌ی این حشره زدگی پیدا شدن خالهای قهوه‌ای رنگ و لکه هایی روی برگ‌ها می‌باشد. این حشره معمولا در زیر برگ ها زندگی می کند و تارهای سفیدی تنیده که ممکن است همه‌ی گیاهان را در بر گیرد در نتیجه گیاه بی‌رمق شده و می میرد، گیاهانی نظیر شفلرا، آسپارگوس، سرخس و کاکتوسها به این آفت دچار می شوند.

   علاج آن در آپارتمان:

در مورد حشره زدگی‌های شدید از سموم دیفوکل(Difocol) یا تترا دیفون (tetradifo 16) طبق دستور نوشته شده روی قوطی آن عمل نمایید. گیاهان برگ پهن را با برس نرمی که آغشته به کف صابون طبیعی و فاقد اسانس نموده‌اید پولک‌ها را از روی برگ ها پاک کرده سپس همه‌ی گیاه را با آب ولرم بشویید، گیاهان کوچک را در دستشویی با فشار قوی آب ولرم اسپری نمایید اینکار حشرات را تار و مار می نماید. در صورت نیاز مجددا همین عمل را تکرارنمایید.

عکس شماره 2- عنکبوت قرمز معروف به کنه قرمز اروپایی

 

3- شپشک آرد آلود(Mealybugs)

این حشره پولک‌دار است و مانند ذره‌های پنبه‌ای که توسط پنبه‌زن حلاجی شده باشد در زیر برگ‌ها و انتهای دمبرگ و ساقه جمع می شوند .این حشرات را پودر سفید رنگی شبیه به آرد پوشانیده است محل تجمع آنان بیشتر در درزهای نوک برگ‌هایی که در سایه واقع شده‌اند می‌باشد. گونه دوم این حشره، حشره‌های دم کوتاهی هستند که گاهی تا شش هزار عدد تخم می‌گذارند که با مکیدن شیره گیاهان، آنها را پژمرده و خشک می‌نمایند. گیاهانی که بیشتر مورد حملات این حشره قرار می‌گیرند عبارتند از حسن یوسف‌ها، کرتن،دراسینا، سرخس و نخل‌ها می‌باشند.

 

علاج آن در آپارتمان:

   گیاهان را با استفاده از سم مالاتیون یا اسید و یا هر سمی که مخصوص این آفت در بازار عرضه می‌گردد طبق دستور العمل داده شده روی بسته آن سمپاشی نمایید .نقاط آلوده به حشره را با پارچه و یا اسفنج نرمی که قبلا در الکل خیس کردهاید در دو نوبت به فاصله۱۰تا۱۵روز یکبار تمیز نمایید. می‌توانید با سم رُتینوندر فضای باز سمپاشی نمایید. پس از خشک شدن سم گیاه را با آب ولرم بشویید .همچنین از سموم پیرتروم(Pyrethrum) و مالاتیون در دو نوبت با فاصله۱۵روز یکبار نیز میتوانید استفاده نمایید.

 

عکس شماره 3- شپشک آرد آلود

 

 

 

 

4-   کرم(Worms)

وقتی که خاک به آسانی آب را جذب نمی کند حضور تعداد زیادی از این کرم را در خاک به ما خبر میدهد.

   برای مبارزه با آنها:

از سم کرم کش استفاده نمایید ولی بهتر است گیاه را با خاک از گلدان بیرون آورده و با دست کرم‌ها را از خاک جدا نموده و معدوم نمایید.

  

عکس شماره 4- کرم خاکی

  5-Leaf Miners

  این آفتی است زیر و روی برگ نقب می‌زند و معمولا یک خط سفید دنبال خود باقی می‌گذارد و نتیجتا این خط سفید برای شما مشخص می‌نماید که این آفت در کجای گلدان زندگی می‌کند.

   روش معالجه:

    اگر تعداد آن کم باشد کافی است که به آرامی آنان را یکی یکی بین انگشتان شصت و سبابه فشار داده و از بین ببرید و یا با یک سنجاق ته گرد بدن آنان را سوراخ نمایید.

عکس شماره 4- Leaf Miners و نحوه خسارت آن بر روی برگ گیاه

6- شته

این حشرات به آسانی قابل مشاهده و به رنگهای سبز، قرمز، زرد، سیاه و ... هستند و تمایل به تجمع به شکل دسته‌ای بزرگ روی جوانترین برگها و جوانه‌های گیاه دارند. شیره های گیاهی را می‌مکند و سبب بد شکلی برگهای جوان می‌شوند. بعلاوه شته‌ها ماده شیرینی ( عسلک ) از خود ترشح می‌کنند که برگهای گیاه را چسبناک می‌کند و سبب جذب و رشد سایر ارگانیزم‌های مضر می شوند .

روش مبارزه :  

قطع قسمتهای صدمه دیده و تغییر رنگ داده - شستشو با آب ولرم و صابون - استفاده ازسموم شیمیایی فسفره و سیستمیک 

عکس شماره 5- شته

 

 

7- مگس سفید

حشرات کوچکی هستند که سطح بدن آنها بوسیله یک ماده پودری سفید رنگ پوشیده شده است. این حشرات بیشتر درسطح زیرین برگ‌های جوان جمع می‌شوند و بر اثر تکاندادن شاخ و برگ گیاهان مسافت کمی را پرواز می‌کنند . این حشرات با استفاده از قطعات دهانی مکنده – سوراخ کننده، معمولا روی برگ‌ها لکه های زردی ایجاد می‌کنند و همچنین تولید عسلک کرده و محیط مساعدی برای رشد قارچ‌های سیاه دوده‌ای فراهم می‌آورند .

روش مبارزه :

استفاده ازسموم فسفره سیستمیک 

عکس شماره 6- مگس سفید

 

 

 8- کنه 

کنه ها موجودات ریزی هستند که به آسانی دیده نمی‌شوند  به همین دلیل باید از روی عوارض ایجاد شده روی گیاه پی به وجود آنها برد. نقاط متعدد زردرنگ روی برگ که به تدریج تغییر رنگ داده و پس از مدتی خاکستری، قرمز یا قهوه‌ای می‌شود نشان دهنده وجود این آفت است. گاهی برگ در اثر از دست دادن شیره نباتی حول دمبرگ خود خمیده و پوششی از تار های باریک که حالت  گرد آلود دارد در زیر سطح برگ مشاهده  می‌شود . ( کنه تار عنکبوتی )

روش مبارزه : شستشوی گیاه با آب- مبارزه با سموم فسفره کنه کش

 

عکس شماره 7- کنه

 

بد نیست بدانید :

- گاهی اوقات لکه‌های خشک و نسبتا پهن روی برگ‌ها به علت بیماری ابجاد نمی‌شود بلکه سوختگی از قرار گرفتن گیاه، در تابستان پشت پنجره‌های آفتابگیر، کمبود آب و رطوبت و یا افراط در استفاده از کودهای شیمیایی نشات می‌گیرد .

- افراط در آبیاری گیاهانی با بافت آبدار و گوشتی مانند سانسوریا و یاکاکتوس باعث فساد در ریشه و طوقه شده و نهایتا اندام‌های هوایی گیاه از بین می‌رود .

- خوب است بدانید که آفات در گیاهان آپارتمانی به مراتب متداول‌تر و خطر ناک‌تراز بیماری‌ها است و باید با آنها به صورت جدی مبارزه کرد.


نویسنده: مهندس محمدرضا زحمتی

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ تیر ۹۵ ، ۱۵:۴۳
مصطفی محمدی گرمارودی
شنبه, ۱۲ تیر ۱۳۹۵، ۰۳:۴۰ ب.ظ

آفات مهم درختان میوه قسمت اول


آفات مهم درختان میوه

                                     (قسمت اول حشرات چوبخوار)    

مقدمه

برای جلوگیری از خسارت این آفات توجه به مدیریت تلفیقی آن را به عنوان گامی در جهت کاهش جمعیت و خسارت آنها لازم است. مهمترین آفات چوبخوار درختان پروانه فری، سوسک سرشاخه خوار رزاسه، سوسک چوبخوار سارتا و سوسک‌های طوقه و ریشه هستند. این آفات در نتیجه ضعف درختان و عدم رعایت مسائل به زراعی به شدت درختان مثمر و غیر مثمر از جمله نارون، چنارو بید را مورد حمله قرار می‌دهند. برای جلوگیری از خسارت این آفات توجه به مدیریت تلفیقی آن را به عنوان گامی در جهت کاهش جمعیت و خسارت آنها لازم است در سیستم مدیریت تلفیقی از تمام روش های مبارزه به طور هماهنگ و به شیوه ای که کمترین اختلال را در پیشگیری از خسارت و یا کنترل مؤثر و درازمدت این آفات اعمال نماید استفاده می‌‌شود از این روش ها می توان به آبیاری تغذیه و هرس گیاه و استفاده مکانیزم‌های مختلف مبارزه شامل زراعی، مکانیکی، فیزیکی، بیولوژیکی، شیمیائی و فرمونی اشاره نمود که در این مبحث هر یک به تفصیل تشریح شده‌اند.

حشرات چوبخوار:

 از آفات مهم درختان میوه هستند. تنوع گونه ها و شدت حمله آنها ارتباط زیادی با شرایط اقلیمی دارد بدین معنی که آفتاب فراوان و شدید باعث تبخیر سطحی بسیار زیادی دیده شده و نهایتاً به علت فقدان آب کافی تغییراتی در کمیت و کیفیت شیره گیاه به وجود می‌آید این اما باعث می‌شود که حشرات چوبخوار از فاصله دور قادر به تشخیص این درختان باشند. حال اگر سایر عوامل از قبیل ضعف زمین این اثر را تشدید کنند آفات چوبخوار به راحتی روی درختان مستقر شده و دامنه فعالیت خود را گسترش می‌دهند. تعداد زیادی از حشرات چوبخوار نسبت به حرارت کشش مثبت دارند، در این خصوص جهت جزئی تنه درختان که از حداکثر تابش آفتاب برخوردارند به شدت به حشرات چوبخوار آلوده می‌شود در مکان‌هائی که تراکم درختان کمتر است این امر به خوبی مشخص است آفات چوبخوار درختان فضای سبز شامل گونه‌های زیادی هستند که از مهمترین آنها می توان به پروانه فری ، سوسک سرشاخه خوار رزاسه سوسک چوبخوار سارتا و سوسک های طوقه و ریشه اشاره کرد در سیستم جامع مدیریت تلفیقی آفات روش‌های مختلف مبارزه به طور هماهنگ و به شیوه‌ای که کمترین اختلال را در کنترل مؤثر و درازمدت آفات ایجاد کنند، به کار گرفته می‌شود شیوه‌های مزبور شامل استفاده همزمان از روش‌های بیولوژیکی، زراعی، فیزیکی، مکانیکی، شیمیائی و استفاده از فرمون ها و ترکیبات مشابه است در این مبحث نقش هر یک از روش‌های فوق در مدیریت تلفیقی آفات چوبخوار درختان فضای سبز بحث شده است.

پروانه فری

Zeuzera pyrina L. Lep:Zeuzeridae

این آفت زمستان به صورت لاروهای سنین مختلف در درون شاخه درختان به سر می‌برد در اواسط بهار لاروهائی که رشدشان کامل شده به شفیره تبدیل می‌شوند طول دوره شفیرگی ۲۰ تا ۴۰ روز است و پس از آن حشرات کامل ظاهر می‌شوند ظهور پروانه‌ها تدریجی بوده و از خردادماه تا شهریور ادامه دارد. حشرات ماده پس از جفتگیری تخمهای خود را به صورت دسته‌ای در دهانه سوراخ‌های خروجی خود روی شاخه‌ها قرار میدهند.هر حشره ماده ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ تخم می‌گذارد. تخم‌ها پس از دو هفته تفریخ شده و لاروها از محل اتصال دمبرگ به ساقه‌های نازک نفوذ می‌کنند بعد از مدتی تغذیه از همان سوراخ ورودی خارج شده و به شاخه‌های قطورتر حمله می‌کنند. لاروها پس از طی زمستان اول در بهار سال بعد به شفیره تبدیل شده و حشرات کامل آنها ظاهر می‌شوند. بنابراین آفت هر دو سال یکبار چرخه زندگی خود را کامل می‌کند. خسارت این آفت مربوط به لاروهای آن است که از چوب شاخه و تنه تغذیه می‌کنند. لاروها در تنه و شاخه‌ها دالان‌های طولی در عمق چوب ایجاد کرده و باعث ضعف شدید درختان می‌شوند. خسارت اولیه از رگبرگ‌ها، دمبرگ‌ها و شاخه‌های نازک شروع شده و به تدریج به شاخه‌های بزرگتر و تنه انتقال می‌یابد. تغذیه لاروها از چوب درختان با خارج شدن فضولات لاروی که به رنگ نارنجی هستند همراه است. لاروها در طول عمر خود چندین مرتبه از شاخه‌ها خارج شده تا سرانجام به قطورترین شاخه‌ها و تنه اصلی برسند. خسارت مستقیم این آفت خشک شدن درختان و خسارت غیرمستقیم آن سقوط درختان در اثر وزیدن باد و غیرقابل استفاده شدن الوارهای درختان است.


 

عکس شماره 1- پروانه فری

 

 

 

 

  

 

 


سوسک سرشاخه خوار رزاسه


Osphranteria coerulescens Redtb Col: Cerambycidae



سوسک سرشاخه خوار رزاسه در سال یک نسل دارد و زمستان را به صورت لارو در عمق چوب شاخه‌ها طی می کند و در بهار سال بعد پس از مختصری تغذیه شفیره شده و به حشره کامل تیدیل می‌شود. حشرات کامل از دهه دوم خرداد تا دهه دوم نیز یعنی به مدت ۳۰ روز به طور تدریجی ظاهر می‌شوند
حشرات ماده پس از جفتگیری تخم‌های خود را به صورت انفرادی روی سرشاخه‌های جوان قرار می‌دهند. هر حشره ماده تا ۶۰ عدد تخم می‌گذارد. تخم‌ها به طور متوسط پس از ۱۳ روز تفریخ شده و لارو از همان محل اتصال تخم به سرشاخه وارد شاخه می‌شود. لارو با تغذیه از چوب شاخه‌های جوان، به تدریج به سمت شاخه های مسن‌تر حرکت کرده و باعث خشک شدن درخت می‌شود. لاروها تا شروع فصل سرما به تغذیه خود ادامه می‌دهند.


بنابراین دوره لاروی حدود ۱۰ ماه به طول می‌انجامد. با گرم شدن هوا تغذیه لاروها مجدداً شروع شده و در اواسط اردیبهشت در آخرین قسمت شاخه‌ی خشک شده به شفیره تبدیل می‌شود. طول مدت شفیرگی به طور متوسط ۱۵ روز است و پس از آن حشرات کامل ظاهر می‌شوند.

 

 

 


عکس شماره 2- سوسک شاخک بلند رزاسه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سوسک چوبخوار سارتا
Aeolesthessarta solsky (Col:Cerambycidae)

 


حشرات کامل این آفت از اواخر فروردین تا اواخر خرداد به صورت تدریجی در طبیعت ظاهر می‌شوند. حشرات ماده پساز جفتگری تخم‌های خود را به صورت سته چندتائی یا انفرادی در شکاف‌ها و در محل زخم‌های روی تنه درختان می‌گذارند. تخمگذاری هنگام غروب و شب انجام می‌گیرد و هر حشره ماده به طور متوسط تا ۱۵ عدد تخم می‌گذارد. تخم ها پس از ۱۰ تا ۱۵ روز تفریخ می‌شوند. لاروهای سن اول از محل اتصال تخم به زیر پوست تنه درختان میزبان نفوذ کرده و به مدت ۲ تا ۳ ماه از زیر پوست و پس از آن از ناحیه چوب تنه تغذیه می‌نمایند.


لاروها در زمستان به خواب زمستانی می‌روند (زمستان اول) و در بهار سال بعد فعالیت تغذیه‌ای خود را شروع کرده و در اواسط شهریور ماه به شفیره تبدیل می‌شوند (زمستان دوم)، دوره شفیرگی حدود ۲ ماه است که تا آذر ماه ادامه می‌یابد و پس از آن حشرات کامل ظاهر می‌شوند. این حشرات زمستان را به صورت دیاپوز در محفظه شفیرگی در داخل تنه درخت سپری کرده و در بهار سال بعد از این اطاقک ها خارج می‌شوند.
بنابراین چرخه زندگی این آفت طی دو سال تکمیل می‌شود زمستان گذرانی این آفت به صورت لاروهای مسن، شفیره و یا حشرات کامل در تنه درختان است  لاروهای سن اول، پوست تنه را سوراخ کرده و به زیر پوست تنه درخت نفوذ می‌کنند. این لاروها در زیر پوست و فاصله بین پوست و کامبیوم تغذیه و فعالیت نموده و حفره‌ای به عمق نیم سانتی‌متر و مساحت ۳۰ سانتی متر مربع ایجاد می‌کنند.

آثار خسارت در این مرحله به صورت ترک خوردگی پوست تنه و احتمالاً خروج شیره است. هر چند ممکن است در این محل سوراخی دیده نشود. با افزایش سن لاروی تغذیه لارو بیشتر شده و مسیر حرکت آن در زیر پوست به صورت مارپیچ به دور تنه مشاهده می‌شود. در اثر این فعالیت آوندهای آبکش صدمه دیده و از انتقال شیره پرورده جلوگیری می‌شود و در نهایت باعث ضعف عمومی درخت و خشک شدن آن خواهد شد.
لاروها پس از تغذیه از زیر پوست به داخل چوب تنه، کانال‌های مارپیچی و طولانی به سمت بالا می‌زنند. افزایش تعداد کانال‌ها باعث می‌شود درختان به راحتی توسط باد سرنگون شده و خسارت‌های جانی و مالی به بار بیاورند خسارت اصلی و مستقیم این آفت خشکاندن سریع درخت و خسارت غیرمستقیم آن غیرقبل استفاده کردن الورهای حاصل از این درختان است.

 

زیست شناسی :

این حشره یک نسل در سال دارد. قسمتی از تابستان و سراسر پاییز و زمستان را به صورت پیش شفیره داخل خانه‌های شفیرگی ایجاد شده در چوب با دیاپوز اجباری می‌گذراند. حشره کامل در بهار ظاهر می‌شود. سوراخهای خروجی بیضی شکل و به ابعاد ۴/۴×۴/۲ میلیمتر است. خروج حشره کامل تدریجی می‌باشد. حشره کامل از برگ درختان میوه تغذیه می نماید. حشره ماده پس از جفت گیری تخم‌های خود را به طور تک تک در روی تنه و شاخه‌هایی که بیشترین مقدار آفتاب را دریافت می‌کنند، می گذارد. دوره نشو و نمای جنینی در طبیعت ۸ تا ۱۳ روز و دوره لاروی آن۴ ماه در حالیکه دوره لاروی گونه، مسیر حرکت لارو در درختان جوان و نیمه مسن از بیرون مشخص، بدین معنی که این مسیر به علت عکس العمل شدید گیاه که بوسیله ترشح صمغ خودنمایی می‌کند متورم شده و می‌ترکد. از شکافهای ایجاد شده صمغ پوشیده از فضولات و باقی مانده گیاهی ناشی از فعالیت لاروها، خارج می شود. لارو در مسیر خود آوندهای آبکش را قطع کرده و اگر حرکات آن دورانی باشد به علت تخریب بیشتر آوندهای آبکش باعث خشکیدن عضو مورد حمله می‌گردد. منطقه فعالیت لاروها به علت گرما دوست بودن آنها اکثراً محدود به قسمتی از گیاه است که بیشتر آفتاب می‌گیرد. پوست قسمت مورد حمله بعد از مدتی خشکیده و میریزد در این صورت چوب یا سوراخهای ایجاد شده روی آن که مدخل خانه‌های شفیرگی می‌باشند، دیده می‌شود. لاروها پس از رسیدن به رشد کافی در قمست عریض دالان اطاق شفیرگی خود را داخل چوب تعبیه می‌کنند، سراسر پاییز و زمستان به صورت پیش شفیرگی طی می‌گردد. در اوایل بهار پیش شفیره ها تبدیل به شفیره می‌شوند و پس از ۱۰ تا ۱۶ روز به حشره کامل تبدیل می‌‌شوند.



کنترل:
۱- درختان میوه‌ای که مورد حمله این حشره واقع می‌شوند از دسته هسته دارها هستند. گونه‌های درختان هسته‌دار در مقابل حملات حشرات چوبخوار و یا هر عامل دیگری که منجر به ایجاد شکاف، سوراخ و یا هر نوع پارگی گردد با ترشح صمغ از خود واکنش نشان می‌دهند. اگر درخت به حد کافی قوی باشد صمغ ترشح شده لارو یا حشره کامل حمله کننده را خفه کرده و آن را از پیشروی باز می‌دارد. ولی باید توجه داشت که همین ترشح صمغ که منجر به نابودی تعدادی از افراد حشره چوبخوار می‌شود در عوض باعث ضعف درخت نیز شده و گیاه را برای حمله مجدد افراد دیگر حشره چوبخوار آماده می‌سازد.


۲- ترشح صمغ علاوه بر خفه کردن تعدادی از افراد چوبخوار سبب از بین رفتن لاروهای ریز تازه از تخم خارج شده از طریق جلوگیری از ورودشان به داخل پوست و شاخه به علت سفت بودن بش از حد می‌شود.


۳- بهترین راه درمان مبارزه با این آفت و سایر آفات چوبخوار تقویت درختان با عملیات به زراعی از قبیل آبیاری به موقع و کافی، دادن کود، هرس به موقع، یا بیل زدن و نیز انتخاب محل مناسب برای کشت درخت می‌باشد. درختان سالم و قوی بندرت مورد حمله این گونه آفات قرار می‌گیرند.

 

 

 

            عکس شماره 3- چوبخوار فلزی (سوسک سارتا)

نویسنده:

مهندس محمدرضا زحمتی

 


۳ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۲ تیر ۹۵ ، ۱۵:۴۰
مصطفی محمدی گرمارودی
سه شنبه, ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۵، ۰۲:۱۹ ب.ظ

نکات مهم در مدیریت باغ(1)

 آغاز مدیریت باغ از ابتدای فصل رشد

الف) هر بیماری و آفتی شرایط و مکان ویژه ای برای زمستان گذرانی دارد، باتوجه به این امر از بین بردن پناهگاه زمستان گذرانی، آسانترین روش مبارزه با آفات و بیماریها تلقی می شود. برای اینکار ابتدا قبل از شروع فصل رشد (اواخر زمستان) پوسته های خشک شده برروی تنه درختان را با کاردک تمیز کنید تا سمپاشی بهتر نتیجه دهد.


ب) غرقاب کردن ریشه درختان با آب یا همان یخ آب در اسفند ماه میتواند در کاهش آفاتی چون کرم سیب و کرم سفید ریشه بسیار موثر باشد. 


ج) شخم سطحی در پاییز: اینکار در جذب بهتر آب به خاک و همچنین در کاهش آفات و بیماریها تاثیر خوبی دارد.







۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۴ ارديبهشت ۹۵ ، ۱۴:۱۹
مصطفی محمدی گرمارودی